Zamek Braemar

W 1689 roku John Farquharson z Inverey zaatakował zamek, a pożar poważnie go uszkodził. Był to epizod pierwszego powstania jakobickiego, wcześniejszy od okresu znanych z późniejszej historii koszar rządowych. Podejmowano próby napraw, jednak znaczna część budynku pozostawała ruiną jeszcze w XVIII wieku. Dzisiejsza uporządkowana elewacja kryje więc historię przerw, zniszczeń i odbudowy. Zachowana forma nie jest po prostu nietkniętym dziełem budowniczych z pierwszej kampanii.

Farquharsonowie nabyli Braemar w 1732 roku. W 1748 rząd wydzierżawił zamek na potrzeby garnizonu, a przebudowa nadała założeniu znaczną część obecnego wyglądu obronnego. W pracach uczestniczył John Adam w ramach swoich obowiązków w Board of Ordnance. Załamany mur zewnętrzny pozwalał obserwować podejścia pod różnymi kątami; zmieniono również górne wieżyczki. Obwód wojskowy i siedemnastowieczny dom wieżowy pochodzą z odmiennych etapów.

Różnicę najlepiej dostrzec podczas spokojnego obejścia. Najpierw prześledź niski mur otaczający zamek, a następnie spójrz na wyrastający ponad nim dom. Obie formy tworzą wizualną całość, lecz powstały w innym czasie i odpowiadały na inne potrzeby. Wewnątrz dolne kondygnacje zachowują wiele z układu koszar, górne natomiast pokazują charakter dziewiętnastowiecznej rezydencji. Przejście przez budynek prowadzi między wojskową organizacją przestrzeni a prywatnym życiem rodziny.

Po okresie garnizonowym Farquharsonowie przystosowali zamek do życia rodzinnego. Regionalny rejestr archeologiczny wiąże tę zmianę z 1832 rokiem; dalsze prace prowadzono w połowie stulecia. Kominki, dekoracyjne sztukaterie i umeblowane pokoje należą do tej historii wygody i gościnności. Zasługują na tyle samo uwagi co żelazna krata wejściowa i sklepione pomieszczenia, które mogą zdominować pierwsze wrażenie zwiedzającego.

Współczesna archeologia przyniosła również mniej rzucające się w oczy odkrycie. Podczas nadzoru archeologicznego w 2007 roku między domem a murem znaleziono studnię lub cysternę. Przykrywał ją budynek wiktoriański, a sam obiekt może pochodzić z okresu garnizonowego. Ta interpretacja pozostaje przypuszczeniem, lecz odkrycie zwraca uwagę na zaopatrzenie w wodę: za imponującą sylwetką kryło się codzienne zadanie utrzymania ludzi, którzy tu mieszkali i pracowali.

W 2007 roku lokalna społeczność podjęła działania na rzecz przyszłości zamku i ochrony jego kolekcji. Ta opieka pozostaje ważną częścią współczesnego zwiedzania. Stanowi następny rozdział użytkowania, a nie próbę cofnięcia wszystkich pomieszczeń do jednej daty. Zostaw czas na drobne przedmioty i ślady domowego życia, nie tylko na zdjęcie elewacji. Najciekawszy obraz Braemar łączy siedzibę myśliwską, zniszczoną warownię, rządowe koszary i rodzinny dom, którego dalsze trwanie zależy dziś także od zaangażowania ludzi związanych z miejscowością.