Zamek Invergarry

Relacje o kampanii Cromwella odnotowują zniszczenie przez oddziały generała George’a Moncka w 1654 roku. Potem nastąpiła odbudowa, ale dostępne opracowania różnie określają jej czas. Historia pobliskiej posiadłości podaje około 1660–1665, natomiast opis architektoniczny publikowany wcześniej w Canmore wiąże prace z muratorem Robertem Nicholsonem około 1670 roku. Pewny pozostaje ogólny przebieg: zniszczona siedziba została poważnie przekształcona w późniejszej części XVII wieku. Nie ma podstaw, by sprowadzać wszystkie te prace do jednego dokładnie datowanego przedsięwzięcia.

Plan przypomina literę L. Mniejsze skrzydło wysuwa się z głównego bloku, a wieże schodowe obsługiwały górne pomieszczenia. Zasadnicza część miała pięć kondygnacji, zaś fragment układu schodowego sięgał wyżej. Choć sylwetka jest surowa, zamek był również domem. Historic Environment Scotland wskazuje prawdopodobne położenie sali i prywatnych pokojów, jednocześnie zastrzegając, że zły stan zachowania uniemożliwia pewne odtworzenie całego wnętrza.

Zwróć uwagę na otwory w murach i relację głównego bloku z częściowo zachowanym skrzydłem. Strzelnice chroniły szczególnie wrażliwe punkty, w tym wejście oraz przestrzenie piwniczne. Nie czyniły jednak całej rezydencji regularną twierdzą artyleryjską. Układ schodów przypomina o wysiłku poruszania się po wysokim domu, gdzie magazyny, zaplecze i prywatne pokoje musiały zmieścić się na ograniczonej powierzchni. Przerwane ściany odsłaniają część tych powiązań.

Lojalność rodziny wobec Stuartów łączy miejsce z powstaniami jakobickimi. Lokalna tradycja przypisuje księciu Karolowi Edwardowi Stuartowi wizyty podczas kampanii 1745 i 1746 roku. Konkretne przejazdy i noclegi wymagają mocniejszych dowodów niż ogólny związek zamku ze sprawą jakobicką. Dlatego należy mówić o nich ostrożnie. Lepiej potwierdzony jest przełomowy moment historii ruin: w 1746 roku, po Culloden, oddziały rządowe działające pod dowództwem księcia Cumberland zaatakowały i spaliły Invergarry.

Zamku nie odbudowano następnie jako głównej rezydencji rodziny. Późniejszego domu w sąsiedztwie nie należy jednak traktować jako natychmiastowego zamiennika wzniesionego przez tych samych mieszkańców. Invergarry House, dzisiejszy Glengarry Castle Hotel, zaprojektował David Bryce dla Edwarda Ellice’a młodszego; budowano go w latach 1866–1869. To inny rozdział własności i architektury. Zrujnowana wieża oraz późniejsza rezydencja tworzą powiązane, ale odrębne opowieści o posiadłości.

Invergarry jest chroniony jako scheduled monument. Wcześniejszy wpis na listę budynków zabytkowych usunięto w 2015 roku w ramach przeglądu nakładających się form ochrony; nie pozbawiło to zamku ochrony. Traktuj wizytę jako oglądanie z zewnątrz i respektuj granice wokół niestabilnych murów. Widok obejmujący Loch Oich wyjaśnia więcej niż zbliżenie samych ścian. Woda, wysoko położone pomieszczenia i ograniczona skalista przestrzeń pomagają przywołać obraz zamieszkanej warowni, a wyrwy i zrujnowane wieże schodowe pokazują granice tego, co przetrwało. To miejsce, w którym niepełny obraz przeszłości jest bardziej wiarygodny niż idealnie kompletna rekonstrukcja.