Historia
Strathaven Castle, nazywany też Avondale Castle, stoi w samym środku miasteczka Strathaven w South Lanarkshire. Ruina zajmuje skalisty, częściowo usypany kopiec nad potokiem Powmillon Burn, otoczony ulicami, parkingiem i domami. Od wschodu, południa i zachodu chronią go strome brzegi potoku.
Rozwiń historię
Początki
Stewart Society ostrożnie wywodzi początki zamku od Bairdów, około 1350 roku. Według powszechnie przyjmowanej wersji po nich przyszli Sinclairowie, a następnie hrabiowie Douglas, choć najwcześniejsze dzieje są niepewne. Po upadku Douglasów w 1455 roku zamek miał zostać zdobyty i zniszczony przez Jakuba II. Z najstarszej budowli niewiele zostało.
Stewartowie i Hamiltonowie
W 1457 roku ziemie otrzymał sir Andrew Stewart, późniejszy lord Avondale. Albo odbudował stary zamek, albo wzniósł nowy w tym samym miejscu. W 1534 roku zamek przeszedł na sir Jamesa Hamiltona of Finnart, który rozbudował zabudowania. Stewart Society przytacza list z 1559 roku, według którego dzieci regenta Arrana pobierały w Strathaven nauki. Na początku XVII wieku zamek przeszedł na Jamesa, markiza Hamilton. Ostatnią mieszkanką była Anna, księżna Hamilton (1632–1716), która na co dzień rezydowała w Hamilton Palace. Zwykle przyjmuje się, że zamek przestał być używany około 1717 roku.
Co zostało
Zamek składał się z trzykondygnacyjnego prostokątnego budynku o wymiarach około 11 na 21 metrów, czterokondygnacyjnej okrągłej wieży w narożniku północno-zachodnim i niewielkiego skrzydła od południowego wschodu. Mur północny i wieża stoją niemal w całości, a z pozostałych murów zachowały się fragmenty. W środku widać resztki zawalonego sklepienia przyziemia. Okrągła wieża ma szerokie strzelnice, a jej wejście jest zaskakująco niskie. Beton, którym wypełniano ubytki, przesłonił wiele oryginalnych detali, ale przetrwał fragment gzymsu na wspornikach w stylu XV wieku.
Ruina jest zabytkiem chronionym (Scheduled Monument, SM2619, od 1958 roku). Miejscowa opowieść mówi o Białej Damie – duchu kobiety, którą podobno zamurowano żywcem. To folklor, którego nie potwierdzają żadne dokumenty.
Dostęp
Od kilku lat ruiny nie są swobodnie dostępne. Zamek widać z ulic miasteczka, a przed wizytą warto sprawdzić oznakowanie na miejscu i lokalne komunikaty, bo trwają prace konserwatorskie. Działa tu stowarzyszenie Friends of Strathaven Castle, założone w 2023 roku.
Castle