Castle
BILETYDorosły 9 £; ulgowy 8 £; dziecko 5–16 lat 6 £.
Rodzinny 20 £; dzieci poniżej 5 lat bezpłatnie.
01 / HISTORIA
Dundonald Castle: historia i atrakcje
Ponad dachami wioski Dundonald w południowym Ayrshire wyrastają potężne kamienne mury. Dundonald Castle jest kojarzony przede wszystkim z Robertem II, pierwszym królem Szkocji z dynastii Stewartów, ale wzgórze było zamieszkane i bronione długo przed jego panowaniem. Na tym samym miejscu istniały osady epoki żelaza, wczesnośredniowieczne umocnienia i imponująca królewska rezydencja. Wnętrze zachowanej wieży, ze wspaniałymi salami i śladami przebudów, opowiada historię znacznie bogatszą, niż sugerują pozbawione dachu mury.
Wzgórze bronione od tysiącleci
Badania archeologiczne wykazały na Castle Hill ślady działalności człowieka sprzed ponad 3500 lat. Odkryto między innymi pozostałości wypału ceramiki z późnej epoki brązu, okrągłych drewnianych budynków z epoki żelaza oraz późniejszej osady obronnej. Nazwa *Dundonald* oznacza w przybliżeniu „fort Donalda”. Według Historic Environment Scotland może nawiązywać do władcy o imieniu Dyfnwal (Donald), związanego ze Strathclyde. To prawdopodobne wyjaśnienie nazwy, a nie pewna identyfikacja konkretnego człowieka.
Pierwszy średniowieczny zamek był zapewne drewniano-ziemną warownią, zbudowaną około połowy XII wieku, kiedy Walter, wielki steward Szkocji, umacniał pozycję swego rodu. Około 1260 roku zastąpił ją znacznie ambitniejszy zamek kamienny, prawdopodobnie związany z Aleksandrem, czwartym wielkim stewardem. Miał rozbudowany obwód murów o charakterystycznym kształcie oraz dwie bramy z parami wież. Budowla mocno ucierpiała podczas wojen o niepodległość Szkocji i dzisiaj pozostało z niej niewiele widocznych elementów. Część zachodniej bramy włączono w późniejszy zamek, a studnia przy dawnej bramie wschodniej przypomina o wcześniejszych umocnieniach.
Robert II i trzeci zamek
Dzisiejszą wielką wieżę wzniesiono dla Roberta Stewarta, który został królem jako Robert II w 1371 roku. HES datuje budowę na około 1371 rok, ale oficjalny opis archeologiczny dopuszcza rozpoczęcie prac jeszcze przed jego objęciem tronu. Nie ma zatem podstaw, by twierdzić, że całą budowlę postawiono dopiero po koronacji. Robert był wnukiem Roberta Bruce'a i założycielem królewskiej dynastii Stewartów, która przez stulecia odgrywała kluczową rolę w historii kraju.
Dundonald nie służył wyłącznie do obrony. Był miejscem przyjmowania gości, podkreślania prestiżu i sprawowania władzy. Prostokątna wieża ma trzy główne kondygnacje. Znajdowały się w niej dwie wielkie sale jedna nad drugą — rozwiązanie nietypowe, umożliwiające zarówno uroczyste uczty, jak i bardziej prywatne spotkania. Kamienne herby na zachodniej elewacji podkreślały rangę fundatora. Południowa rozbudowa mogła zapewnić dodatkowe apartamenty. W 1390 roku Robert II zmarł w Dundonald, łącząc na zawsze tę warownię z początkami dynastii Stewartów.
Ayrshire i ArranLaw Castle 
Ayrshire i ArranBothwell Castle 
Ayrshire i ArranBarr Castle 
